जे लोकं त्यांच्या गावात लोकांसाठी आणि स्त्रियांसाठी सार्वजनिक शौचालये बांधू शकत नाहीत, त्यांना वारंवार प्रोत्साहन देण्यात काही उद्देश आहे का? त्यांच्या अज्ञानामुळे आणि दुर्लक्षामुळे मोठ्या संख्येने लोकं आणि महिला मुलींना उघड्यावर शौचालयासाठी बसावे लागते आणि हे आजचे वास्तव आहे जे आपण नाकारू शकत नाही. याला जबाबदार कोण आहे? आणि जर लोकं अशा लोकांना पाठिंबा देत असतील तर हे स्पष्ट आहे की या लोकांना त्यांच्या गावात दीर्घकाळ सार्वजनिक शौचालये पुन्हा दिसणार नाहीत. ही गोष्ट अगदी सामान्य वाटते पण प्रत्यक्षात सार्वजनिक शौचालये नसल्यामुळे आज मोठ्या संख्येने लोकांना आणि विशेषतः महिलांना मोठ्या त्रासाला तोंड द्यावे लागत आहे. परंतु येथे या भागात गावांमध्ये, तालुक्याच्या ठिकाणी आणि जिल्ह्यांमध्येही काम प्रामाणिकपणे केले जात नाही.
रस्त्यांबाबतही अशीच परिस्थिती आपल्याला दिसते. जेव्हा एखाद्या गावाच्या विकासासाठी निधी येतो तेव्हाही लोकांना असे दिसून येते की गावातील रस्ते चांगले आणि सुरळीत केलेले नाहीत आणि त्यामुळे गावकऱ्यांचे जीवन अधिक वेदनादायक बनते, अनेक लोकांना रस्त्यावरून प्रवास करताना खूप त्रास सहन करावा लागतो आणि या रस्त्यांवर पथ दिवे नाहीयेत असं दिसते आणि जर काही रस्त्यांवर पथ दिवे उपलब्ध असतील तर आपल्याला बल्ब तुटलेले दिसतात आणि पक्ष्यांनी बल्बच्या या तुटलेल्या भागात घरटे बनवलेले आहे असं बघायला मिळते.
शिवाय रात्रीच्या वेळी या रस्त्यांवरून जाताना लोकांना त्रास होत असल्याचे आपल्याला दिसून येते आणि पथ दिवे नसल्याने वाहने एकमेकांवर आदळताना दिसतात. त्यामुळे मोठ्या संख्येने गावकरी अशी अपेक्षा करतात की त्यांच्या गावात चांगले रस्ते असावेत जेणेकरून लोकांना प्रवास करताना जास्त त्रास होऊ नये. लोकांना शौचालयासाठी उघड्यावर जावे लागू नये.
लोकांना नियमितपणे पाणी मिळावे. परंतु प्रत्येक गावातील पाण्याची समस्या लोकांसाठी अधिक कठीण दिसते. उन्हाळा येण्यापूर्वी त्यांच्या गावातील विहिरी आणि तलाव कोरडे पडलेले दिसतात आणि स्थानिक सरकारने लोकांच्या समस्या सोडवण्यासाठी कोणतेही पाऊल उचललेले नाही असं चित्र बघायला मिळते. काही दिवस वाट पाहिल्यानंतर आणि फक्त एक बादली पाणी मिळण्यासाठी गावांमध्ये लोक एकमेकांशी भांडताना आणि गर्दी करताना दिसतात. काही लोकं जमिनीत खोदकाम करतात आणि पाचशे फूट किंवा त्याहून अधिक खोदकाम करूनही त्यांना जमिनीखाली पाणी सापडत नाही, त्यामुळे ते खूप निराश होतात आणि पुन्हा स्थानिक प्रशासनाच्या लोकांवर अवलंबून राहतात की ते येऊन समस्या सोडवण्यासाठी मदत करतील.
शिवाय, उन्हाळ्यात लोकांना मोठ्या प्रमाणात वीजटंचाईचा सामना करावा लागतो आणि त्यांना अश्या प्रकारचा अनुभव येतो कारण त्या संपूर्ण दिवसामुळे गावातील लोकांना वीजेशिवाय राहावे लागते. परंतु वीज विभागाकडेही या समस्येवर कोणतेही उत्तर नाही. परंतु प्रत्येक गावात हे प्रश्न सोडवता येतात परंतु आपल्या गावांमध्ये हे प्रश्न जाणूनबुजून सोडवले जात नाहीत.
शिवाय, अनेक गावांमध्ये सरकार चालवत असलेल्या सार्वजनिक शाळांमध्ये आपल्याला या शाळांच्या इमारतींची स्थिती खूपच वाईट आहे असं दिसते. शिक्षक आणि विद्ययार्थ्या साठी चांगली शौचालये नाहीत त्यामुळे या लोकांसमोर आरोग्याचा मोठा प्रश्न निर्माण होतो. वर्गखोल्यांमध्ये आपल्याला विद्यार्थी आणि मुले प्रामुख्याने मैदानावर बसलेली दिसतात आणि मैदान अस्वच्छ आणि घाणेरडे आहे. गावातील जवळजवळ सर्व सरकारी शाळांची कथा सारखीच आहे. अशा भागात आज आपल्याला निश्चितच अधिक लक्ष द्यावे लागेल आणि लोकांनी त्यांच्या प्रतिनिधींनी त्यांचे काम त्यांच्यासाठी उपलब्ध असलेल्या वेळेत करावे अशी अपेक्षा करावी. परंतु कालावधी संपतो आणि आपण पाहतो की त्यांनी त्यांच्या गावांच्या विकासासाठी कोणतेही ठोस काम केलेले नाही आणि म्हणूनच आपण पाहतो की अनेक वर्षांनंतरही अनेक गावांची स्थिती बदललेली नाही.
शिवाय, रुग्णालये. आपण पाहतो की अनेक गावांमध्ये सरकारी रुग्णालये उपलब्ध नाहीत आणि जर उपलब्ध असतील तर डॉक्टर आहेत आणि कर्मचारी पूर्ण ताकदीने उपलब्ध नाहीत आणि म्हणूनच आपण पाहतो की अनेक महिला आणि मुलांना मोठ्या समस्यांना तोंड द्यावे लागते. पावसाळ्याच्या दिवसात या गावातील महिला गर्भवती असल्यास किंवा कोणताही अपघात झाल्यास त्यांचे जीवन अधिक वाईट आणि वेदनादायक होते. तर आपण पाहतो की त्यांचे कुटुंबीय मुसळधार पावसात चिखलाच्या रस्त्यावरून चारपाईवरून त्यांच्या बायकांना घेऊन जात आहेत आणि काही जण पाणी वाहून गेलेल्या रस्त्यांवरून जाताना दिसतात आणि बऱ्याचदा त्यांना रुग्णालयात घेऊन जाताना त्यांच्या बायकांचा मृत्यू होतो आणि मुलांसोबतही अशीच परिस्थिती घडते. पालक आपल्या मुलांना खांद्यावर घेऊन जाताना दिसतात, या आशेने की ते जिवंत आहेत, मुसळधार पावसात आणि रात्री आणि दिवसाही चालताना ते त्यांना खांद्यावर घेऊन जात आहेत। अश्या प्रकारचं दृश्य बघायला मिळत परंतु रुग्णालयात पोहोचण्यापूर्वीच त्यांची मुले मरतात आणि तालुक्याच्या ठिकाणी रुग्णालये उपलब्ध आहेत अशी परिस्थिती लोकांना पहावी लागते.
काही दिवसांपूर्वी पुण्याजवळ इंद्रायणी नदीवर जुना पूल उभा होता, जो कोसळला तेव्हा मोठ्या संख्येने लोक त्यावर उभे होते आणि पावसाळ्याचे दिवस असल्याने पाण्याची पातळी वाढत होती. काही लोकांचे दुर्दैवाने प्राण गेले आणि काही लोकं जखमी झाले आणि आशा आहे की ते आता बरे झाले आहेत. त्यामुळे पावसाळ्याच्या दिवसात अनेक गावांमध्ये आणि तालुक्याच्या ठिकाणी असे जुने पूल उपलब्ध आहेत. आज परिस्थितीबद्दल जागरूक राहणे महत्वाचे आहे कारण ही पावसाळ्याची सुरुवात आहे आणि या काळात अनेक नद्या दुथडी भरून वाहताना आपल्याला दिसतील. लोकांनी खबरदारी घेणे आणि अशा भागांपासून दूर राहणे महत्वाचे आहे जिथे पूल खूप जुने आहेत आणि खूप गंजलेले आहेत आणि जिथे नद्या दुथडी भरून वाहण्याची शक्यता जास्त आहे.
शिवाय, सरकारने उन्हाळ्यात आणि पावसाळ्याच्या दिवसांपूर्वी अशा जुन्या पुलांवर काम करणे आवश्यक आहे जे खराब स्थितीत असतात जेणेकरून मोठा धोका टाळता येईल.
शिवाय, गावातील तरुण मोठ्या संख्येने पळून जाताना दिसतात कारण त्यांना माहित आहे की त्यांना त्यांच्या गावात राहून त्यांना काहीही मिळत नाही आणि या कारणांमुळे आणि चांगल्या भविष्याच्या शोधात मोठ्या संख्येने तरुण शहरांकडे पळत आहेत. हे चित्र आपल्याला बघायला मिळते.
त्याचबरोबर लोकांच्या गाव सोडून जाण्यामुळे आपण गावे रिकामी होताना पाहतो कारण तरुणांना आणि लोकांना त्यांच्या गावांमध्ये भविष्य दिसत नाही परंतु आपण सर्वांना माहित आहे की गावांमध्ये, तालुक्याच्या ठिकाणी आणि लहान शहरांमध्ये जीवन अधिक सुंदर बनू शकते. जेव्हा तरुणांच्या आणि लोकांच्या समस्या सोडवल्या जातात. त्याच बरोबर त्यांना माहित असत की जर ते शेतकरी कुटुंबातील असतील तर आज शेतकऱ्यांची परिस्थिती किती वाईट असते आणि त्याचप्रमाणे. जर त्यांना शिक्षित केले गेले तरी त्या शिक्षणाचे त्यांच्यासाठी काही मूल्य नाही ह्याची त्यांना कल्पना असते ज्या गावांत ते राहतात आणि म्हणूनच आपण मोठ्या प्रमाणात स्थलांतर होत असल्याचे पाहतो आणि शहरे गिळंकृत होत आहेत हे सुद्धा आपल्याला बघायला मिळते परंतु जर गावे सुंदर केली गेली आणि तरुण त्यांच्या गावांमध्ये काहीतरी करू शकतील तर भविष्यात आपल्याला अनेक चांगले बदल दिसतील.
