२१ व्या शतकात आपण जगासोबत प्रत्येक क्षेत्रात वेगाने प्रगती करत आहोत हे पाहतो. आज आपल्याला अनेक बदल पाहायला मिळतात. समाजात लोकं एकत्र राहतात आणि एकत्र काम करतात. सर्व विध्यार्थी एकत्र शिक्षण घेतात. आज आपण पाहतो की मोठ्या संख्येने लोक स्थलांतर करत आहेत आणि वेगवेगळ्या देशांमध्ये काम करत आहेत आणि त्यांचा व्यवसाय करत आहेत आणि वेगवेगळ्या देशांमध्ये जेव्हा ते तिथे जातात तेव्हा त्यांना कोणत्या जाती आणि धर्माचे आहेत हे ओळखले जात नाही.
ते सर्वजण त्यांच्या क्षेत्रातील व्यापार आणि कामाचे कौशल्य आत्मसात करून स्वतःला शिक्षित करून तिथे जातात आणि त्या निकषांवर त्यांना काम करण्यासाठी, अभ्यास करण्यासाठी, त्यांचा व्यवसाय चालवण्यासाठी विशिष्ट देशात राहण्याची संधी मिळते. आपल्या समाजात आणि आपल्या देशात झालेल्या अनुकूल बदलांपासून आपण हे बदल पाहत आहोत. येथेही आपल्या देशात प्रत्येक क्षेत्रात आपली लोकं शिक्षण घेत असल्याचे आणि त्यांची मुले शिक्षण घेत असल्याचे पाहतो, त्यांची मुले सरकारी संस्थांमध्ये आणि खाजगी संस्थांमध्ये काम करत आहेत. ते कोणताही धर्म किंवा जात असो, त्यांचा व्यवसाय चालवताना दिसतात .
जर ते शिक्षित झाले असतील, तर त्यांना चांगला अनुभव मिळाला असेल, तर आपण पाहतो की हे लोकं वेगवेगळ्या क्षेत्रात प्रचंड काम करत आहेत आणि त्याद्वारे ते आपल्या देशाच्या प्रगतीत मोठे योगदान देत आहेत. पण जर एखादा मुलगा किंवा मुलगी खूप गरीब कुटुंबातून किंवा आदिवासी भागातून किंवा कोणत्याही खालच्या जातीतून येत असेल. पण तो डॉक्टर झाला आहे, किंवा तो शिक्षक झाला आहे किंवा तो प्राध्यापक झाला आहे, वकील झाला आहे किंवा व्यापारी झाला आहे आणि काही लोकं तिथे काम करत आहेत किंवा कोणीतरी शास्त्रज्ञ म्हणून काम करत आहे आणि सरकारी संस्थेत संशोधन करत आहे. त्यांना मागास म्हणणे योग्य ठरेल का?
मागास शब्दाचा अर्थ काय आहे, जे लोक शिक्षण घेतलेल्या आणि कोणत्याही प्रकारचा व्यवसाय करून आपल्या कुटुंबाचा विकास करणाऱ्या, इतर लोकांपासून मागे राहिले आणि त्यांनी आपल्या कुटुंबाचा विकास केला आणि इतर गटातील लोकांना शिक्षण मिळाले नाही आणि त्यांनी इतर कोणताही व्यवसाय करून आपल्या कुटुंबाचा विकास केला नाही आणि म्हणून ते गरीब, विभागलेले आणि वंचित राहिले. म्हणून आज आपल्या समाजात परिस्थिती वेगळी आहे.
आपण पाहतो की प्रत्येक प्रदेशात सर्व लोक वाढत आहेत. परंतु असे काही लोक आणि समुदाय आहेत जे दुर्दैवाने आणि शिक्षण नसल्यामुळे, सामाजिक पूर्वग्रहामुळे आणि पूर्वी घडणाऱ्या सामाजिक पक्षपातामुळे मागे राहिले. पण ती त्यांची चूक होती का? जर ते वाढू शकले नाहीत.
पण आज आपल्या देशात परिस्थिती वेगळी आहे. संविधानाने भारतातील प्रत्येक नागरिकाला विकास करण्याचा, शिक्षण घेण्याचा समाजात मिसळण्याचा समान अधिकार दिला आहे. प्रत्येकजण शिक्षण घेऊ शकतो, प्रत्येकजण नोकऱ्या मिळवू शकतो, प्रत्येकजण समानतेने आपला व्यवसाय चालवू शकतो. आज आपण मोठ्या संख्येने तरुणांना राज्यस्तरीय स्पर्धा परीक्षा आणि केंद्र सरकारच्या परीक्षा देताना पाहतो. ते पोलिस विभागात आणि सैन्यात, नौदलात, हवाई दलात, रेल्वेमध्ये आणि इतर सरकारी क्षेत्रात प्रवेश करत आहेत, सरकारी रुग्णालये आणि खाजगी रुग्णालयांमध्ये डॉक्टरांना प्रवेश मिळत आहे. पत्रकार मीडिया क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणात काम करताना दिसतात आणि विज्ञान क्षेत्रातील विद्यार्थी विज्ञानाच्या विविध क्षेत्रात प्रवेश करत आहेत, काही संशोधक बनत आहेत, काही अभियंते बनत आहेत, काही आयटी क्षेत्रात प्रवेश करत आहेत.
मनोरंजन जगातही आपण कलाकार येत असल्याचे पाहतो. ते जगाचे मनोरंजन करत आहेत, गायक येत आहेत, ते जगाचे मनोरंजन करत आहेत, नर्तक, चित्रकार, कवी, लेखक आहेत. शाळा आणि महाविद्यालयांमध्ये शिकत असतानाही विद्यार्थी आपापल्या क्षेत्रात थिरकत आहेत आणि देशाला गर्व करण्याचे अनेक क्षण देत आहेत जे आपण आज अनेकदा पाहतो. तर आज आपण नवीन भारतात पाहत आहोत जिथे देशातील प्रत्येक व्यक्ती आपल्या राष्ट्राला महान बनवण्यासाठी योगदान देत आहे म्हणजेच भारत आणि सर्व राज्ये समाविष्ट झाल्यावर भारत भारत बनला आहे.
आणि ते प्रदेश दुर्दैवाने भारताच्या प्रदेशापासून वेगळे झाले आहेत, आपण असे म्हणू शकतो की हे प्रदेश आपल्या देशाचा भाग आहेत. अर्थातच नाही. म्हणून प्रत्येक व्यक्ती आपल्या देशाला महान बनवण्यासाठी मोठे योगदान देत आहे आणि ते तेव्हाच शक्य आहे जेव्हा आपण एकमेकांशी पक्षपात करणे थाम्बवू आणि समाजातील प्रत्येकाला शिक्षित करणे, पाठिंबा देणे आणि मदत करणे सुरु करू.
जरी देशातील लोक वेगवेगळ्या जाती आणि उपजातींमध्ये विभागलेले असले तरी शेवटी ते सर्व भारतीय आहेत, आपण सर्व एकत्र मिळून देशाची लोकसंख्या १.४ अब्ज होते हि बाब आम्ही सर्वानी आज लक्षात ठेवल्या हवी.
