काम करण्यासाठी आवश्यक असलेले वय होण्याआधी लहान मुलांना कुठेही कामाच्या ठिकाणी काम करण्यास भाग पाडले जाऊ नये मात्र , देशातील अनेक ग्रामीण भागांमध्ये अश्या प्रकारची परिस्थिती बघायला मिळत नाही त्याऐवजी मुलांना जोरजबरदस्तीने काम करण्यास भाग पडल्या जाते आणि त्यांच्या संमतीशिवाय दिवसभर काम करण्यास भाग पाडले जाते अशा प्रकारचं चित्र हे आपल्याला देशातील अनेक भागांत बघायला मिळते.
त्यांना कोणती गोष्ट चांगली आणि कोणती गोष्ट वाईट ह्यातील फरक समजण्याआधी ; आणि हे जग बघण्याचे आणि समजून घेण्याचे, शिकण्याचे जे वय असते, त्याच वयात मुलांना बाल मजुरीच्या कामात ओढले जाते आणि बांधकाम क्षेत्रात, बाजारात, रेल्वे स्थानकांवर, बस स्थानकांवर, अनेक ग्रामीण भागांतील हॉटेल्समध्ये विटाभट्यांवर , किंवा शेतात, मोलमजुरीसाठी जबरदस्तीने कामाला लावले जाते.
त्यांना काम करण्यासाठी भीती दाखवली जाते , धमकावलं जाते , किंवा काम करण्यास नकार दिल्यास त्यांना अनेकदा मारहाण केली जाते आणि अनेक भागांमध्ये त्यांना रस्त्यावर भीक मागण्यासाठी मुद्दाम प्रवृत्त केले जाते; अश्या प्रकारचं चित्र आपल्याला अनेकदा बघायला मिळते. आणि हि एक वेदनादायी आणि गंभीर परिस्थिती आहे जी या मुलांसोबत घडताना आपण पाहतो; त्यांना या लहान वयात मार्गदर्शनाची, पालकांच्या योग्य पाठिंब्याची आणि आधाराची गरज असते .
त्यांना चांगल्या देखभालीची गरज असते जेणेकरून त्यांचा सर्वांगीण विकास हा होऊ शकेल . मात्र आपल्या समाजात आपल्याला काही चुकीच्या गोष्टी घडताना दिसतात आणि या मुलांसोबत घडणाऱ्या सर्व गोष्टींकडे आपण जाणीवपूर्वक दुर्लक्ष करत असल्याचे आपल्याला दिसून येते. या मुलांच्या संरक्षणासाठी, सुरक्षिततेसाठी आणि त्यांना आधार व पाठिंबा देण्यासाठी कठोर कायदे असले तरी ; लोक ते गांभीर्याने घेताना दिसत नाही आणि ते अमलात सुद्धा प्रभावीपणे आणल्या जात आहे असं सुद्धा आपल्याला दिसून येत नाही.
त्यामुळे , देशाच्या अनेक भागांमध्ये ही मुले अनेक संकटांनी आणि समस्यांनी घेरलेली दिसतात. आज हे समजणे महत्वाचं आहे कि, ही मुले कुठूनही येवोत किंवा कुठलीही असोत, त्यांना मोठा आधार दिला गेला पाहिजे, सुरक्षितता आणि संरक्षण पुरवले पाहिजे आणि त्यांचा शिक्षणासाठी शाळांमध्ये त्यांना प्रवेश मिळाला पाहिजे उत्तम शिक्षण दिले गेले पाहिजे आणि त्या काळात त्यांचा विकासासाठी समान संधी सुद्धा त्यांना मिळाल्या पाहिजे. जेणेकरून जेव्हा ते शैक्षणिक संस्थेतून बाहेर पडतील, तेव्हा ते त्यांच्या समाजाच्या आणि देशाच्या प्रगतीसाठी योगदान देऊ शकतील.
